Begeleiding en zorg

Het ondersteuningsaanbod beschreven

In dit hoofdstuk staan de mogelijkheden voor het bieden van passend onderwijs aan leerlingen met een ondersteuningsbehoefte beschreven. Het geeft inzicht in de mogelijkheden van de basisondersteuning. Daarnaast wordt duidelijk welke extra ondersteuning er mogelijk is en van welke expertise er binnen en buiten de school gebruik gemaakt kan worden.

Het ondersteuningsaanbod is besproken met de leerlinggeleding van de LMR. De leerlingen geven aan dat het ondersteuningsaanbod binnen de school goed en persoonlijk is. Er wordt rekening met je gehouden en de docenten kennen de leerlingen goed. Het aanbod is breed, van huiswerkbegeleiding, tot begeleidingsgesprekken met een orthopedagoog. De vertrouwenspersonen zijn bekend en de mentorlessen worden erg gewaardeerd.

Scholengroep Driestar-Wartburg is onderdeel van het landelijke Reformatorisch Samenwerkingsverband Voortgezet Onderwijs (RefSVO).

Visie Passend Onderwijs

Scholengroep Driestar-Wartburg ziet het als haar Bijbelse opdracht om, waar mogelijk, leerlingen met extra zorgvragen ondersteuning te bieden. We denken dan aan leerlingen die hulp nodig hebben op sociaal emotioneel, gedragsmatig, fysiek of cognitief gebied. Die ondersteuning is erop gericht de onderwijsbelemmeringen zoveel als mogelijk op te heffen. Hierbij hanteren we de lijn: regulier waar mogelijk, steun waar nodig, speciaal waar het moet’ voor alle leerlingen. Uitgangspunt daarbij is dat onderwijs en ondersteuning maatwerk zijn. De invulling van deze ondersteuning wordt hieronder nader uitgelegd.
 

Basisondersteuning

De basisondersteuning vindt primair plaats door de vakdocenten in de klas. Zij bieden kwalitatief goed onderwijs, waarbij ze oog hebben voor de verschillen tussen leerlingen. In de basisondersteuning is de mentor de spil. Deze signaleert, formuleert in overleg de zorgvraag en monitort de ingezette begeleiding. Nieuwe mentoren volgen een mentoraatscursus om zich te bekwamen in deze taak. Basisondersteuning is de ondersteuning die op alle scholen binnen het samenwerkingsverband beschikbaar is voor de leerlingen. De Marnix heeft het volgende aanbod in de basisondersteuning, een aantal hiervan wordt hieronder nog verder uitgewerkt:

• maatwerk in curriculum
• mentoraat
• leerlingbespreking
• zorgcoördinator/intern begeleider
• anti-pestcoördinator
• orthopedagoog
• schoolmaatschappelijk werk (SMW)
• vertrouwenspersoon/klachtenfunctionaris
• teamcoördinator
• aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld/Kindermishandeling
• zorgadviesteam (ZAT)
• huiswerkbegeleiding
• rekenspecialisten
• faalangsttraining
• training sociale vaardigheden (sova)
• steungroep Gedeeld Verdriet (rouw)
• examenvreestraining
• dyslexiebegeleiding
•  NT2-begeleiding
• leerwerktrajecten (LWT)
• aanpassingen van gebouw, meubilair voor leerlingen met fysieke problemen

Extra ondersteuning

Leerlingen die ondersteuningsbehoeften hebben die de basisondersteuning overstijgen, kunnen in aanmerking komen voor extra ondersteuning. Deze extra ondersteuning wordt ingezet na bespreking in het ZAT of de CTO. De extra ondersteuning wordt planmatig en doelmatig ingezet en vastgelegd in een individueel ontwikkelperspectief (OPP). De Marnix heeft de volgende mogelijkheden van extra ondersteuning (zoals vastgelegd in het OSP Ref SVO 2026-2030):

• aanpassing in onderwijstijd (AOT)
• talentbegeleiding (TB)
• satellietklas
• drop-in drop-out traject (in samenwerking met het Hoornbeeck College)
• Praktijkonderwijs (PrO) – beschikbaar op de Marnix
• zorgklas cluster 4 (beschikbaar binnen De Burcht)
• Praktijkleren (beschikbaar binnen De Burcht)
• Rebound (beschikbaar binnen De Burcht)

Ondersteuningstoewijzing

Regulier: de zorgcoördinator bepaalt op basis van de aanmeldgegevens en de warme overdracht met de school van herkomst of er extra ondersteuningsbehoeften zijn. Indien nodig kan de zorgcoördinator voor aanvullende informatie contact opnemen met ouders, betrokken hulpverlening enzovoorts om de ondersteuningsbehoeften verder duidelijk te krijgen. Als de school tegemoet kan komen aan de ondersteuningsbehoeften van de leerling, dan zet de zorgcoördinator dit verder in werking. Op het moment dat er vragen zijn of de school voldoende tegemoet kan komen aan de ondersteuningsbehoeften van de leerling, wordt er met ouders gekeken of een aanmelding voor de Burcht meer passend is.

De Burcht
Bij een aanmelding voor de Burcht wordt een leerling besproken binnen de Commissie van Toelating & Ondersteuning (CTO). Het CTO beoordeelt op basis van een dossieranalyse en eventueel een aanvullend gesprek met ouders/school van herkomst of de Burcht kan voorzien in de ondersteuningsvraag van de leerling. De Burcht wordt gekenmerkt door kleine klassen (maximaal tien leerlingen), met vaste docenten en onderwijsassistenten. Iedere leerling binnen de Burcht werkt met een OPP, waarin de persoonlijke doelen periodiek worden geëvalueerd en bijgesteld. De mentor en intern begeleider zorgen voor de inzet van de benodigde ondersteuning.

Naast onderwijs is er ook veel aandacht voor de persoonsontwikkeling. Het hoofddoel binnen De Burcht is het toewerken naar regulier onderwijs. De Burcht biedt onderwijs voor de leerjaren 1 t/m 3 (havo/vwo) en leerjaar 1 en 2 (vmbo- basis, kader en gt). Als De Burcht niet tegemoet kan komen aan de ondersteuningsbehoeften, wordt gekeken of er binnen de Scholengroep Driestar-Wartburg een passende plek is voor de leerling. Zo niet, dan wordt er een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) aangevraagd voor de leerling en wordt er met de ouders gezocht naar een passende school voor speciaal onderwijs.

Praktijkonderwijs
Leerlingen die via het Samenwerkingsverband een TLV-PrO hebben ontvangen, worden in het praktijkonderwijs geplaatst.

De vakdocent en/of de mentor signaleert of er een ondersteuningsvraag is bij een leerling. Ook de leerling en de ouders kunnen dit bespreekbaar maken bij de mentor. De mentor bespreekt dit met de teamcoördinator en/of de zorgcoördinator. Zo nodig kan een leerling besproken worden in het ZAT. Via het ZAT kan er extra ondersteuning ingezet worden. Dit wordt periodiek in het ZAT geëvalueerd om te bepalen of de ondersteuning gestopt, gecontinueerd of aangepast moet worden.

Als blijkt dat voor de ontstane ondersteuningsbehoefte de interne voorzieningen binnen een school niet afdoende zijn, kan gekeken worden of De Burcht of de Rebound nodig is. Een leerling kan ook tijdens de schoolloopbaan aangemeld worden. Deze aanmelding loopt via een interne aanmeldingsprocedure en het CTO.

Rebound (onderdeel van De Burcht)
Leerlingen die tijdelijk een (zeer) intensieve vorm van ondersteuning nodig hebben, omdat zij gedragsmatig in het reguliere onderwijs vastlopen. De duur van de rebound is gemiddeld twintig weken. Tijdens deze periode wordt er onder begeleiding gewerkt aan inzicht in het eigen gedrag en de effecten hiervan op de omgeving. Daarnaast volgen leerlingen, indien mogelijk, één dag per week les in het reguliere onderwijs op de school van herkomst. Indien nodig wordt doorverwezen naar externe hulpverlening.

Professionalisering

Om tegemoet te komen aan de onderwijsbehoeften van leerlingen is het van groot belang dat docenten over goede pedagogische en didactische vaardigheden beschikken. Daarmee kunnen zij onderwijs op maat bieden.

Voor docenten die een taak hebben in de ondersteuning en begeleiding worden vanuit school regelmatig verdiepingscursussen aangeboden. De individuele scholingsbehoeften van docenten in combinatie met de behoeften van de afdeling vormen het uitgangspunt in de professionalisering. In de gesprekscyclus wordt scholing met de docenten besproken.

Samenwerking met de gemeenten

Deelname aan overleggen

De lokale gemeenten, de samenwerkingsverbanden primair en voortgezet onderwijs en het mbo voeren bestuurlijk en ambtelijk Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO), waarin afspraken worden gemaakt over de samenwerking in het kader van passend onderwijs en zorg voor de jeugd. Dit is zowel vanuit de Jeugdwet als vanuit de Wet Passend onderwijs een wettelijke verplichting voor de partijen.

Driestar-Wartburg is onderdeel van het samenwerkingsverband RefSVO en neemt deel aan het OOGO en OOGO-gerelateerde overleggen met betrekking tot onderwijs en jeugdzorg Rotterdam en Dordrecht. Daarnaast neemt de Scholengroep Driestar-Wartburg deel aan de overleggen van samenwerkingsverbanden Drechtsteden. Ook wordt er actief deelgenomen aan de Leidinggevende Overleggen Schoolmaatschappelijk Werk (LGO-SWM) vanuit gemeente Rotterdam.

Het gemeenschappelijke doel van de samenwerking is om jeugdigen in een veilige en gezonde omgeving onderwijs te bieden en hen te laten opgroeien tot zelfstandige volwassenen, zodat zij naar vermogen actief deelnemen aan het sociale, economische en culturele leven.

Samenwerken onderwijs en jeugdhulp

School heeft als plicht het vroegtijdig signaleren van problematiek, het op het juiste moment betrekken van de juiste personen en het in gezamenlijkheid bedenken, maken, uitvoeren en evalueren van een passend ondersteuningsaanbod, beschreven in een gezamenlijk plan.

Indien school vermoedt dat ondersteuning/zorg rondom opgroeien of opvoeden (en dus vanuit jeugdwet) nodig is, kan in overleg met ouders, contact gezocht worden met de gemeente. De contactpersoon van de gemeente denkt mee en adviseert ten aanzien van de meest passende jeugdhulp/zorg.

Samen met ouders, waar mogelijk de leerling, school en verwijzers wordt, in een zo vroeg mogelijk stadium, een plan rondom de leerling bedacht, gemaakt, uitgevoerd en geëvalueerd. Ook anderen kunnen in overleg en met toestemming van ouders worden uitgenodigd mee te denken.

De school neemt het initiatief en organiseert een ‘groot zorgoverleg’. De school nodigt, in overleg met ouders, externe partners uit, waarvan de school inschat dat zij een bijdrage kunnen leveren aan een plan gericht op de (gesignaleerde) zorgen. Tijdens het overleg staat de leerling en haar ondersteuningsbehoefte centraal. Betrokken partijen bespreken nadrukkelijk wat nodig is. Vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid stellen betrokken partijen een integraal plan op, waarin zij doelen, de benodigde interventies, duur, regie/coördinatie, evaluatiemomenten en verantwoordelijkheden van alle betrokkenen vastleggen. Indien helpend of noodzakelijk voor de leerling, worden hier ook de mogelijkheden tot maatwerk in de onderwijstijd uit de Variawet ingezet.

Grenzen aan de ondersteuning

Scholengroep Driestar-Wartburg heeft als ambitie om leerlingen die behoren tot de doelgroep passend onderwijs te bieden. In de volgende gevallen kan Scholengroep Driestar-Wartburg echter onvoldoende tegemoet komen aan de ondersteuningsbehoeften van een leerling, als:

• de maximale groepsgrootte van een zorgklas, De Burcht of de Rebound is overschreden;
•  een leerling niet (meer) kan functioneren in het onderwijsaanbod van De Burcht en er geen uitzicht is dat dit op korte termijn wel het geval zal zijn;
• een leerling een gevaar vormt voor zichzelf of voor anderen op school;
• behandeling vanwege aanwezige problematiek voorliggend is op onderwijs;
• een leerling met extra ondersteuning niet tot leren en ontwikkeling komt en er ook geen uitzicht is dat dit op korte termijn wel het geval zal zijn;
• er, ondanks langdurige pogingen, geen overeenstemming bereikt kan worden over de aanpak van een leerling met ouder(s)/verzorger(s);
• er sprake is van langdurige demotivatie van een leerling om zich nog verder te ontwikkelen binnen Scholengroep Driestar-Wartburg;
• leerlingen waarbij duidelijk de nadruk op medische zorg ligt in plaats van onderwijs.
• de bekostiging van de ondersteuningsvraag niet gerealiseerd kan worden.

Als de grenzen van de ondersteuning in beeld komen, wordt dit besproken met ouder(s)/verzorger(s). Als blijkt dat de grens van de ondersteuning is bereikt, zal de school samen met ouder(s)/verzorger(s) zoeken naar passend onderwijs buiten Scholengroep Driestar-Wartburg. De school voldoet hiermee aan haar zorgplicht.

Contact

Hebt u vragen over ondersteuningsaanbod van Marnix, neem gerust contact op met de zorgcoördinatoren van de school:

mevrouw W. Knibbe-Bassa
WKnibbe@driestarwartburg.nl

mevrouw E. Wagenaar-Kooijman (Praktijkonderwijs)
EWagenaar@driestarwartburg.nl

Mentor en teamcoördinator

Leerlingbegeleiding is een belangrijk onderdeel van ons onderwijsaanbod, dat continu onze aandacht heeft. De spil in de begeleiding is de mentor, die jaarlijks een klas krijgt toegewezen. Dit is een vakdocent, die naast de gewone onderwijstaken, speciale taken heeft voor zijn mentorklas. Hij is op de hoogte van de individuele omstandigheden van elke leerling, verzorgt de administratie van cijfers en rapporten, is het aanspreekpunt voor ouders en leerlingen over schoolresultaten en/of in geval van problemen, adviseert over te volgen leerwegen, is verantwoordelijk voor een goed verloop van de klassenavonden en stimuleert de groep om goed te presteren. Eén uur in de week is ingeruimd als 'mentoruur': leerlingbegeleiding in klassenverband.

De teamcoördinator speelt een centrale rol bij de afhandeling van diverse leerlingenzaken, zoals verlofaanvragen en absentenregistratie.

Docententeam en adjunct-directeur

Om de informatievoorziening tussen de mentor en de andere docenten snel en makkelijk te laten verlopen, werkt Driestar-Wartburg met docententeams. Deze teams zijn verantwoordelijk voor het onderwijs én voor de zorg die we leerlingen bieden. Ze bestaan uit ongeveer twintig docenten. De adjunct-directeur geeft leiding aan een docententeam. Hij/zij is verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van een team.

Begeleiding

Huiswerkbegeleiding

Leerlingen gaan heel verschillend met huiswerk om. Sommigen hebben nauwelijks begeleiding nodig, anderen moeten zo nu en dan op weg geholpen worden. Hiervoor is het noodzakelijk dat alle leerlingen over een eigen agenda beschikken.

Begeleiding bij het kiezen van een leerweg, profiel, studie of beroep

Bij het kiezen van een sector en leerweg in het tweede leerjaar van het vmbo en van een profiel (in het derde leerjaar van het havo en atheneum) werken mentor en vakdocenten samen om de leerling te helpen. Bij dit keuzeproces – én bij de keuze voor een vervolgopleiding of een beroep – is ook de schooldecaan nauw betrokken. De decaan verzorgt keuzebegeleidingslessen, organiseert voorlichtingsavonden, voert persoonlijke gesprekken met leerlingen en kan een school- of beroepskeuzetest afnemen.

Opvang nieuwe leerlingen

Nieuwe brugklasleerlingen maken al in juni voorafgaand aan hun eerste schooljaar een middag kennis met hun klas en de mentor. Aan het begin van het nieuwe schooljaar wordt hen een introductieprogramma aangeboden.

Rouwverwerking

Driestar-Wartburg biedt jongeren die te maken hebben gehad met rouw in het gezin de mogelijkheid om dit te delen met leeftijdsgenoten die iets soortgelijks hebben meegemaakt. Twee schoolmaatschappelijk werkers leiden de steungroep ‘gedeeld verdriet’. Er worden zes bijeenkomsten gehouden, verspreid over een periode van twee maanden. De jongeren mogen zich hiervoor via de mentor opgeven.

Zorg voor Jeugd

Wij zijn aangesloten bij Zorg voor Jeugd. Zorg voor Jeugd is het signaleringssysteem dat bedoeld is om problemen bij kinderen en jongeren in de leeftijd van 0-23 jaar in een vroegtijdig stadium te signaleren en vervolgens om de coördinatie van zorg te organiseren. Op deze manier moeten risico's met kinderen en jongeren worden voorkomen. Dit signaleringsinstrument zorgt ervoor dat hulpverleningsinstellingen en school niet langs elkaar heen werken en er altijd een eindverantwoordelijke instelling is, die zorg draagt voor een effectief traject voor de betreffende jongeren.

Ook de Marnix zal leerlingen, die voldoen aan de criteria voor signalering, aanmelden via Zorg voor Jeugd.

Satellietklas

De satellietklas is een ruimte waar extra ondersteuning geboden wordt aan leerlingen die dat nodig hebben in het volgen van onderwijs binnen de reguliere setting. Leerlingen die extra ondersteuning krijgen vanuit de satellietklas volgen in principe alle reguliere lessen met hun klas. Als dat even niet lukt, kunnen deze leerlingen, met begeleiding van de onderwijsassistent, in de satellietklas hun werk voortzetten. Na de reguliere lessen kunnen deze leerlingen daar ook hun huiswerk maken. De mentor is en blijft de eerstverantwoordelijke voor deze leerlingen. Leerlingen die gebruik maken van de begeleiding vanuit de satellietklas voldoen aan één van de volgende criteria:

• leerlingen met gedragsproblemen die vastlopen in het reguliere onderwijs;
• leerlingen die langdurig ziek zijn of die vanwege lichamelijke of psychische beperkingen de reguliere lessen (nog) niet geheel kunnen volgen;
• leerlingen met visuele en auditieve beperkingen;
• leerlingen die vanuit een voorziening van zware zorg (Rebound/Cluster 4) teruggeplaatst worden in het reguliere onderwijs;
• leerlingen kunnen alleen na besluitvorming van het Zorgadviesteam (ZAT) van onze school gebruik maken van de extra ondersteuning vanuit de satellietklas. Voor vragen over de satellietklas kunt u terecht bij mevrouw W. Knibbe-Bassa, e-mail: WKnibbe@driestarwartburg.nl.

Zorgadviesteam (ZAT)

Ouders kunnen bij de aanmelding al aangegeven hebben dat aanvullende ondersteuning nodig is. Het kan ook zijn dat ouder(s)/verzorger(s) samen met de mentor en het team tot de conclusie komen dat een leerling meer ondersteuning nodig heeft dan de docenten kunnen bieden. Het zorgadviesteam (ZAT) kan dan worden ingeschakeld. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij leerlingen met ernstige leer- of gedragsproblemen, faalangst, een gebrek aan sociale vaardigheden of hoogbegaafdheid. Elke school beschikt over zo’n team, waarin onder andere een orthopedagoog, een schoolmaatschappelijk werker en een jeugdarts van Jong JGZ zitting hebben.

De school heeft in het specifieke zorgaanbod onder andere de volgende mogelijkheden:

• sovatraining (alleen brugklas)
•  dyslexie, screening (brugklas) en begeleiding
• faalangstbegeleiding
• examenvreestraining
• schoolmaatschappelijk werk
• orthopedagogische begeleiding
• huiswerkbegeleiding
• hulp bij planning en aanpak